Umorzenie pozwala wykorzystać do obliczenia podstawy opodatkowania wartość udziałów lub akcji. W przypadku sprzedaży podarowanych udziałów jest to niemożliwe – w praktyce ta wartość często wynosi na potrzeby obliczenia podatku „0”, gdyż inwestor nie wydał pieniędzy na zakup udziałów lub akcji.

Umorzenie udziałów lub akcji jest co prawda możliwe wtedy, gdy taką procedurę zastosuje spółka. Więc często jest to możliwość optymalizacji podatkowej, która jest dostępna jedynie dla akcjonariuszy lub udziałowców dysponujących na tyle dużym udziałem w kapitale zakładowym spółki, że mogą wymóc przeprowadzenie przez spółkę całej operacji.

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się, m. in. dywidendy i inne przychody z tytułu udziałów w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT).

Przepis art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o PIT stanowi, że dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji). Przychód z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia podlega tym dwóm przepisom.

Trzeba tu jeszcze uwzględnić art. 24 ust. 5d ustawy o PIT, który stanowi, że dochodem z umorzenia udziałów w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT. Jeżeli nabycie akcji lub udziałów nastąpiło w drodze darowizny, koszty ustala się do wysokości akcji lub udziałów wartości z dnia nabycia darowizny.