Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy o PIT, źródłem przychodu jest odpłatne zbycie: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości; spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.

Dotyczy to sytuacji, gdy odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonujących zamiany.

Zbywając nieruchomość przed upływem tego okres podatnik może nie zapłacić podatku dochodowego, jeżeli może skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Zwolnienia te zmieniały się w ostatnich latach.

Organy podatkowe uznają, że użyty w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT pojęcie „odpłatne zbycie” obejmuje swoim zakresem umowę sprzedaży i umowę zamiany.

Tak szeroka interpretacja wynika z przepisów kodeksu cywilnego. Przepis art. 535 k.c. stanowi, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Natomiast art. 604 k.c. stanowi, że do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące sprzedaży. Dlatego organy podatkowe zamianę nieruchomości traktują na równi ze sprzedażą nieruchomości.