Nie ma wątpliwości, że czynność cywilnoprawna w postaci ustanowienia hipoteki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Obowiązek podatkowy powstaje tu z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanowienia hipoteki i spoczywa na składającym oświadczenie woli o ustanowieniu hipoteki.

Podstawą opodatkowania, co do zasady, jest wartość przedmiotu czynności cywilnoprawnej, którą w przypadku ustanowienia hipoteki stanowi kwota zabezpieczanej wierzytelności.

Zastosowanie odpowiedniej stawki podatku, jest uzależnione od rodzaju zabezpieczonych wierzytelności.

W przypadku, gdy ustanowiona zostanie hipoteka zabezpieczająca wyłącznie wierzytelności istniejące (oznaczone co do kwoty) – podatek wyniesie 0,1% od łącznej kwoty zabezpieczonych wierzytelności.

W przypadku natomiast ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie zarówno wierzytelności istniejącej, jak i wierzytelności o wysokości nieustalonej np. w sytuacji zabezpieczenia całości wierzytelności kredytowych (kapitału kredytu, roszczeń o odsetki oraz o przyznane koszty postępowania) lub w przypadku ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej, stawka podatku wyniesie 19 zł.

W opisanej sytuacji, przysługująca podatnikowi wierzytelność wynikająca z umowy kredytu, na którą składa się wskazany w umowie kredytowej kapitał kredytu (w wysokości oznaczonej) wraz z odsetkami, odsetkami karnymi oraz innymi należnościami, których sposób naliczania określony jest w umowie kredytowej, a których wysokości nie można określić w chwili zawarcia umowy - stanowi łącznie wierzytelność w wysokości nieokreślonej.